Hoe leest u de jaarrekening van een Belgisch bedrijf
Belgische bedrijven leggen hun jaarrekening neer bij de Nationale Bank, in een standaardformaat met genummerde rubrieken. Als u een handvol van die codes kent, volstaan vijf minuten om een eerste oordeel te vormen.
Waar de jaarrekeningen vandaan komen
Bedrijven leggen hun jaarrekening neer bij de Balanscentrale van de Nationale Bank van België (NBB). De neerlegging moet gebeuren binnen 30 dagen nadat de algemene vergadering de jaarrekening heeft goedgekeurd, en uiterlijk zeven maanden na het einde van het boekjaar.
De neergelegde jaarrekeningen zijn openbaar. Iedereen kan ze gratis raadplegen op de website van de Nationale Bank, één neerlegging per jaar, als PDF of als gestructureerde gegevens.
Drie modellen, drie detailniveaus
Welk model een bedrijf gebruikt, hangt af van zijn omvang, gemeten aan criteria uit het Wetboek van vennootschappen en verenigingen: gemiddeld personeelsbestand, omzet en balanstotaal.
- Het volledig model, voor grote bedrijven, met het meeste detail.
- Het verkort model, voor kleine bedrijven.
- Het micromodel, voor microvennootschappen, het kortste.
Kleine en microvennootschappen zijn niet verplicht hun omzet te publiceren. Vaak tonen ze enkel de brutomarge, en daarom kan een cijfer dat u verwachtte ontbreken.
De codes die tellen
Elke rubriek van de jaarrekening draagt een code die van het ene model naar het andere dezelfde blijft. Dit zijn de codes die u best kent.
| Code | Rubriek | Wat ze u vertelt |
|---|---|---|
| 20/58 | Totaal van de activa | De omvang van de balans |
| 10/15 | Eigen vermogen | Wat de aandeelhouders toekomt zodra alle schulden betaald zijn |
| 29/58 | Vlottende activa | Voorraden, vorderingen en geldmiddelen, beschikbaar binnen een jaar |
| 42/48 | Schulden op ten hoogste één jaar | Wat in de komende twaalf maanden betaald moet worden |
| 17 | Schulden op meer dan één jaar | Financiering op lange termijn |
| 70 | Omzet | De verkopen, als het model ze publiceert |
| 9900 | Brutomarge | Omzet min aankopen, in de kortere modellen |
| 9901 | Bedrijfsresultaat | Wat de activiteit zelf opbrengt of kost |
| 9904 | Resultaat van het boekjaar | De uiteindelijke winst of het uiteindelijke verlies |
| 9087 | Gemiddeld personeelsbestand (voltijdse equivalenten) | De omvang van het personeel |
Vijf controles in vijf minuten
- Eigen vermogen (10/15): positief en stabiel of stijgend is geruststellend. Een negatief eigen vermogen betekent dat het bedrijf meer schuldig is dan het bezit, en het vennootschapsrecht verplicht het bestuursorgaan dan om op te treden.
- De evolutie: vergelijk het resultaat van het boekjaar (9904) en het eigen vermogen over drie jaar. Eén slecht jaar weegt minder zwaar dan een gestage achteruitgang.
- Liquiditeit: vergelijk de vlottende activa (29/58) met de schulden op ten hoogste één jaar (42/48). Onder één hangt het bedrijf af van nieuwe middelen om zijn kortetermijnschulden te betalen.
- Achterstallige fiscale en sociale schulden: de toelichting bij de jaarrekening vermeldt de bedragen die vervallen zijn tegenover de fiscus en de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ). Elk bedrag daar is een sterk waarschuwingssignaal.
- De datum van neerlegging: een jaarrekening die te laat of helemaal niet is neergelegd, is op zich al een signaal.
Ze lezen met Addrly
Addrly leest de neerleggingen voor u en zet de kerncijfers van meerdere jaren naast elkaar, met een gezondheidsscore die de redenen erachter vermeldt. U ziet nog altijd de bron: elk dossier verwijst naar de neerleggingen bij de Nationale Bank.
Om te onthouden
- Jaarrekeningen worden uiterlijk zeven maanden na het einde van het boekjaar neergelegd bij de Nationale Bank, en ze zijn openbaar.
- Eigen vermogen (10/15), resultaat (9904) en kortetermijnschulden (42/48) geven in enkele minuten een eerste beeld.
- Kijk naar de evolutie over meerdere jaren in plaats van naar één enkele neerlegging.
Veelgestelde vragen
Zijn Belgische jaarrekeningen openbaar?
Ja. Neergelegde jaarrekeningen kunnen gratis worden geraadpleegd op de website van de Nationale Bank van België.
Waarom vind ik de omzet van een bedrijf niet?
Kleine en microvennootschappen leggen kortere modellen neer waarin de omzet niet verplicht is. Meestal publiceren ze in de plaats de brutomarge (code 9900).
Legt elke onderneming een jaarrekening neer?
Nee. Natuurlijke personen die in eigen naam een activiteit uitoefenen, bijvoorbeeld, leggen geen jaarrekening neer bij de Nationale Bank.